Borçlunun ödeme şartını ihlâl suçundan sanık ...'ün 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 340. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin...3. İcra Ceza Mahkemesinin 17.07.2023 tarihli ve 2023/43 esas, 2023/91 sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığı'nın 29.12.2025 gün ve 94660652-105-07-27021-2024-KYB sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.01.2026 gün ve KYB-2026/2339 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2009 tarihli ve 2009/16.HD-188 esas, 2009/205 sayılı ilâmında yer alan, ''...Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır... Ancak, ilk taksitin ödenmemesi üzerine 3 aya kadar hapsen tazyik kararının tamamının infazı halinde takip eden taksitlerin ödenmemesi durumunda artık borçlunun cezalandırılması olanağı kalmayacaktır... Zira,her bir taksit için ayrı ayrı hapsen tazyik kararı verilmesi halinde, bu kararların her biri infaz yeteneğine sahip olup, usulüne uygun bir şekilde kaldırılmadığı sürece,..en çok 3 aya kadar tazyik hapsi verilebileceği kuralını aşacak şekilde infaz edilmeleri söz konusu olabilecektir. Yerel Mahkemece yapılması gereken, borçlunun ilk taksiti ödememek suretiyle ödeme taahhüdüne aykırı davranması nedeniyle 3 aya kadar hapsen tazyikine ilişkin ilk hükmün infazını bekleyerek, eğer kabahatli, bu hapsen tazyik kararının yerine getirilmesinden sonra borcu öder ise, ödenmeyen diğer taksit yönünden kalan süre kadar hapsen tazyik kararı vermektir. Yerel Mahkemece, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle verilen hapsen tazyik kararının infaz edilip edilmediği araştırılmadan, son taksitin ödenmemesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine, borçlunun yeniden 3 aya kadar hapsen tazyik ile cezalandırılması yasaya aykırı olup, kararın bu nedenle yasa yararına bozulması gerekirken, Özel Dairece yasa yararına bozma isteminin reddine karar verilmesi isabetli değildir.'' şeklindeki açıklamalar ile;
2004 sayılı Kanun’un \"Borçlunun ödeme şartını ihlali halinde ceza\" başlıklı 340. maddesinde yer alan \"111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.\" şeklindeki düzenleme nazara alındığında;
Sanığın...1. İcra Müdürlüğünün 2023/5161 esas sayılı dosyası kapsamında vermiş olduğu 16.03.2023 tarihli taahhüdün 15.04.2023 tarihli 2. taksidini ödemeyerek taahhüdü ihlâl etmesi eylemi nedeniyle...1. İcra Ceza Mahkemesinin 11.08.2023 tarihli
ve 2023/26 değişik iş sayılı kararıyla 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiğinin ve anılan kararın 10.10.2023 tarihinde kesinleştirilerek infaza verildiğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında aynı taahhüdün bu defa 05.04.2023 tarihli taksidini ödemediğinden bahisle yapılan şikâyet nedeniyle aynı borç dolayısıyla 3 aya kadar hapsen tazyikine karar verilemeyeceği gözetilmeksizin, daha önceden sanık hakkında 3 aya kadar hapsen tazyik kararı verilmesi sebebiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
Anılan ihbarnamede, daha önceden sanık hakkında 3 aya kadar hapsen tazyik kararı verilmesi sebebiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2009 tarihli ve 2009/16.HD-188 esas, 2009/205 sayılı ilâmında yer alan, ''...Yerel Mahkemece, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle verilen hapsen tazyik kararının infaz edilip edilmediği araştırılmadan, son taksitin ödenmemesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine, borçlunun yeniden 3 aya kadar hapsen tazyik ile cezalandırılması yasaya aykırı olup...\" şeklindeki açıklamalar dikkate alındığında, somut olayda, sanığın...1. İcra Müdürlüğünün 2023/5161 esas sayılı dosyası kapsamında vermiş olduğu 16.03.2023 tarihli taahhüdün 15.04.2023 tarihli 2. taksidini ödemeyerek taahhüdü ihlâl etmesi eylemi nedeniyle...1. İcra Ceza Mahkemesinin 11.08.2023 tarihli ve 2023/26 değişik iş sayılı kararıyla 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan kararın 10.10.2023 tarihinde kesinleştirilerek infaza verildiği, dosya kapsamından anlaşıldığı üzere söz konusu kararın henüz infazının sağlanmadığı anlaşılmıştır. Bahse konu Ceza Genel Kurulu kararında belirtilen şekilde anılan...1. İcra Ceza Mahkemesinin 11.08.2023 tarihli ve 2023/26 değişik iş sayılı kararıyla sanık hakkında verilen hapsen tazyik kararının infazının beklenmesinin ve bu kararın infaz edilip edilmediği hususunun araştırılması gerektiğinin anlaşılması karşısında, kararın infaz edilip edilmediğinin araştırılarak infaza ilişkin sonucun beklenilmesi hususunda kanun yararına bozma yoluna gidilip gidilmeyeceği husununda gereğinin takdir ve ifası için dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.