MAHKEMESİ\t: ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2025/433 E., 2025/283 K.
DAVA TARİHİ\t: 26.12.2017
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan ilk yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin ortadan kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince 07.11.2023 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 14.03.2024 tarihli kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 15.10.2024 tarihli kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile bozma ilâmına kısmen uyulmasına kısmen direnilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ocak 2010-Aralık 2014 tarihleri arasında davalı Şirketlerin yurt dışında bulunan şantiyelerinde şantiye şefi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız ve bildirimsiz olarak işveren tarafından feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçelerinde; davacının müvekkili Şirkette çalışmadığını, zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunduklarını, davacının dava konusu ettiği alacak kalemlerinin çalıştığı ülke mevzuatına göre değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2023 tarihli kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda davacının iş sözleşmesinin haklı neden olmadan işverence feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 30.04.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 14.03.2024 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı sadece davalılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulması nedeniyle davada reddedilen fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları yönünden inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, yine davacı istinafı olmadığından feshe bağlı alacaklara yönelik olarak en son çalışılan ülkenin ... olması sebebiyle Rus hukukuna göre hüküm kurulmuş olması üzerinde durulmadığı, başka bir ifadeyle her ne kadar davacının Türkmenistan ve Azerbaycan'da da çalışmaları bulunmakta ise de, davacı istinafının bulunmadığı da gözetilerek sadece Rus hukuku esas alınarak değerlendirilmelerin yapıldığı; somut uyuşmazlıkta iş sözleşmesinin 19.05.2014 tarihinde sona erdiği, davanın ise 26.12.2017 tarihinde açıldığı, dolayısıyla ... Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesine göre dava tarihi itibarıyla bireysel iş uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma süresi olan 3 aylık sürenin dolduğu, İlk Derece Mahkemesince ... hukukuna tâbi çalışma dönemine ilişkin alacak talepleri yönünden hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, bu nedenle hak düşürücü sürenin geçmesi sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 14.03.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Bölge Adliye Mahkemesince hüküm yerinde davanın \"hak düşürücü süre nedeniyle reddine\" karar verildiğinin belirtilmesinin hatalı olduğu ve davalılardan ....Azerbaycan ... tarafından süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu bu nedenle anılan davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru ise de, diğer davalılar ..., ... ve ... ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ vekillerinin zamanaşımı savunmasını içeren cevap dilekçelerinin yasal süre içerisinde sunulmadığı bu sebeple anılan davalılar yönünden davaya karşı yapılan zamanaşımı def'i dikkate alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar ..., ... ve ... ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ vekillerinin süre uzatım dilekçelerinde ileri sürdüğü savunmaya yönelik beyan, itiraz ve defi'ler ile dayanılan vakaların özet halinde bulunduğu, davalılar vekillerince belirtilen itiraz ve defi'ler ile vakaların gözetilmemesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla davalılar vekilince süresi içinde verilen süre uzatım istemli ve özellikle de bir kısım beyan, itiraz ve def'ilerini içeren bu dilekçeleri değerlendirilmeksizin salt cevap dilekçesinin süresi içinde verilmediğinden hareketle davalıların süresi içinde mahkemeye sundukları zamanaşımı def'inin gözetilmemiş bulunmasının yerinde olamayacağı belirtilerek Dairenin 15.10.2024 tarihli bozma kararının “Değerlendirme” bölümünün 3 No.lu bendi yönünden direnilmesine, diğer yönlerden ise bozma kararına uyulmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Süre uzatım dilekçesinin iki haftalık süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda davalının cevap dilekçesini sunmak üzere mahkemeden talepte bulunmasının dışında hukuken herhangi bir değerinin bulunmadığını, somut uyuşmazlıkta süresinde cevap dilekçesi sunulmamış olmakla yalnızca süre uzatım dilekçesinde öne sürülen zamanaşımı def'inin dikkate alınmasının mümkün olmadığını,
2. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, mutad işyerinin ... olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, davacının sadece ...'da çalışmadığını, Türkmenistan ve Azerbaycan'da da çalışmasının bulunduğunu, tüm ülkelerde yer alan şirketler arasında organik bağ bulunduğunu ve asıl işverenin ... Holding olup bu Şirketin de yasal adresinin Türkiye'de olduğunu, bu durumda somut olayda ... hukukunun uygulanmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, zamanaşımı def'i ile davanın süresinde açılıp açılmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dairemizin 15.10.2024 tarihli kararı ile davalılar ..., ... ve ... ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ vekillerinin zamanaşımı savunmasını içeren cevap dilekçelerinin yasal süre içerisinde sunulmadığı bu sebeple anılan davalılar yönünden davaya karşı yapılan zamanaşımı def'i dikkate alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ...., ... ve.... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ vekillerinin cevap süresinin uzatılması talepli dilekçelerinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu belirtilerek bozma kararının (3) numaralı bozma sebebine direnilmiştir. Dava dilekçesinin davalılardan ...’ye 11.01.2018 tarihinde, davalılardan ... ... İnş. San. Tic. AŞ’ye 11.01.2018 tarihinde, davalılardan .... (eski unvanı ...) Şirketine 11.01.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve üç davalı vekilince iki haftalık cevap verme süresi içinde, 25.01.2018 tarihinde “cevap verme süresinin uzatılması talebinden ve bir kısım itirazlarının sunulması” konulu süre uzatım talepli dilekçelerin ayrı ayrı sunulduğu ve bu dilekçelerde zamanaşımı def'inin de ileri sürüldüğü görülmekle kısmi direnme kararının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi karar tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.