İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI\t: 2025/36 Esas, 2025/38 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Küçükçekmece 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.07.2024 Tarihli ve 2023/476 Esas, 2024/212 Karar Sayılı Kararı
Davalının yerleşim yerinin Zonguldak olduğu, her ne kadar davacı tarafça inançlı sözleşme iddiasına dayanılmış ise de davalı tarafça akdi ilişkinin inkar edildiği, bu nedenle taraflar arasında inanç sözleşmesi olduğu hususu kesin delillerle ispat edilemediğinden uyuşmazlığın çözümünde davalının ikametgahı mahkemesi olan genel yetkili Zonguldak Mahkemelerinin yetkili olduğu, kaldı ki aksi düşünülse dahi araç tescil işlemlerinin aracın trafik tescil kaydının bulunduğu yer ile sınırlı olmaksızın Türkiye sınırları içerisindeki herhangi bir noterde taraflarca gerçekleştirilebileceği, ne var ki taraflar arasında sözleşmenin ifa edileceği yerin kararlaştırılmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Zonguldak 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2025 Tarihli ve 2025/36 Esas, 2025/38 Karar Sayılı Kararı
Somut uyuşmazlık bakımından yetkili mahkemenin davacı tarafın inanç sözleşmesi iddiasına göre belirlenmesi gerektiğinden yetkili mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 10 uncu maddesi gereğince 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi hükmü kapsamında belirlenmesi gerektiği, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi gereğince, sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde alacaklının, aksi kararlaştırılmamışsa para borcunun ödenmesi için kendi ikametgahında takip başlatıp dava açabileceği, davacının dava tarihindeki yerleşim yeri adresinin ... ... Sokak Kapı No: ..... Küçükçekmece/İstanbul olduğu ve dolayısıyla dava konusu somut uyuşmazlıkta Küçükçekmece Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, araç mülkiyetinin tespiti ve tescili istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:
“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
C. Değerlendirme
1. Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.
3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz Küçükçekmece Mahkemelerinde açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Zonguldak Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Zonguldak 3. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Zonguldak 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
26.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.