MAHKEMESİ\t: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2022/3233 E., 2024/480 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Fethiye 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI\t: 2018/41 E., 2022/152 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalıların murisi ...'in kardeş olduklarını, müvekkili ile...in anneleri olan ...'in 1998 yılında öldüğünü, muris ... kendisine ait olan ..........mevkii 605 parselde kayıtlı taşınmazını 02.11.1994 tarihinde muvazaalı şekilde ...'a sattığını, ...'ın da taşınmazı aynı gün davalıların murisi...e satış yoluyla temlik ettiğini, bunun da işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu gösterdiğini, öte yandan davalıların halen oturmakta oldukları .........Mahallesi 36 parselde bulunan taşınmazın da aynı şekilde muris .......... tarafından önce üçüncü bir şahsa satıldığını, akabinde üçüncü şahıs tarafından davalıların murisi...e satış suretiyle temlik edildiğini belirterek muvazaalı satış işlemlerinin iptali ile dava konusu taşınmazların muris ... mirasçıları adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 20.04.2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; ............ Mahallesi 2 48... parsel sayılı taşınmaza yönelik davadan tüm sonuçları ile birlikte feragat ettiklerini, davaya 4 95... parsel (eski 605 parsel) yönünden devam ettiklerini belirtmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 36 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak muvazaa iddiasında bulunmasının mümkün olmadığını, bu taşınmazın deprem evi olup 1973 yılında muris ...'e tahsis edildiğini, muris...'nın bu taşınmazı 11.04.1986 tarih ve 1344 yevmiye nolu senet ile davalıların murisi...e hibe ettiğini, murisin ölüm tarihinden bu yana 25 yıllık süre geçtiğini, bağış yolu ile verilen taşınmazlarda dava açma süresinin 1 yıl olduğunu, 1 yıllık sürede açılmayan davanın reddi gerektiğini, 605 parsel sayılı taşınmazın ise 22/a uygulaması sonrasında 4 95... parsel olduğunu, bu taşınmaz ..........adına kayıtlı iken 21.02.1967 tarih ve 147 yevmiye nolu işlem ile muris...'ya geçtiğini, muris...'nın bu taşınmazı 8.000.000,00 TL bedel ile 19.07.1994 tarihinde 3498 yevmiye ile ...'a sattığını, almış olduğu bedeli işyeri açması için davacıya verdiğini, davalıların murisi ........'in ...'ı ikna ederek yaklaşık olarak 18 ay sonra taşınmazı 16.000.000,00 TL bedel ile ...'dan satın aldığını, taşınmazın 2016 yılında müvekkillerine intikal ettiğini, murisler... ve ......ın toplamda 200 dekar taşınmazları bulunmakta olup murislerin çocukları arasında ayrım yapmadıklarını, her iki murise de müvekkilinin baktığını, yaklaşık olarak 20 yılını müvekkili ...ın murisler ile birlikte geçirdiğini, bu sürenin 5 yılının yatalak geçtiğini, taşınmaz temlikinin yapıldığı tarih itibarıyla bakıma muhtaç olduğunu, minnet duygusu ile yapılmış olan temlikin muris muvazaasına dahil edilebilmesinin mümkün olmadığını, intikallerin 2005 yılında gerçekleştiğini, davacının yapılan temliklere 13 yıl boyunca ses çıkarmadığını, açılan davanın dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu 4 95... parsel sayılı taşınmazın muris ... adına kayıtlı iken 19.07.1994 tarihinde satış yoluyla dava dışı ...'a devredildiği, ...'ın ise 02.11.1995 tarihinde davalıların murisi ...'e taşınmazı satış yoluyla devrettiği, muris ...'in 30.12.1998 tarihinde öldüğü, davalı tarafça, muristen alınan dava konusu 4 95... parselde kayıtlı taşınmazın satış bedelinin ödendiği savunulmuş ise de ödeme savunmasının usulünce kanıtlanamadığı, davalı tarafın ödeme savunmasını destekleyecek bir delil ibraz edemediği, dinlenen tanık beyanlarından murisin mal satmaya ihtiyacı olmadığı, sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunmadığının anlaşıldığı, davalı tarafça muris ...'in devlet hastanesine yardımda bulunmak için bu yerin satıldığı belirtilmiş ise de gelen cevabi yazıda herhangi bir yardımın yapılmadığı, mirasçılar tarafından tanzim edilen taksim sözleşmesinde davacının imzasının bulunmadığı görülmüş olup bununla birlikte ara malik ...'ın ekonomik durumu da göz önüne alındığında, taşınmazın muris tarafından ara malike devri ile ara malik tarafından da taşınmazın davalıların murisine yapılan devri arasında çok zaman bulunmaması dikkate alındığında dava konusu taşınmazların muris tarafından davalıya temlikinin bedelsiz, muvazaalı ve mirasçıdan mal kaçırma amaçlı olduğu, ara malik kullanılmasının muvazaalı işlemi gizlemeye ve yasal zemin hazırlamaya yönelik olduğu, satışın gerçek satış olmayıp mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığı, bununla birlikte dava konusu 2 48... parsel yönünden davacı tarafça 20.04.2022 tarihli dilekçe bu parsele yönelik davasından feragat edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ........... Mahallesi, ........mevkiinde kain 4 95... parsel sayılı taşınmazın davalılar adına kayıtlı bulunan tam hisse üzerinden mirasçıların miras hissesi oranı olan 4/5 oranında iptali ile, iptal edilen 4/5 oranında payın veraset ilamı dahilinde 1/5 payın ........., 1/5 payın .........1/5 payın .........., 1/5 payın da eşit halde ...'in mirasçıları olan ........, ... ve ... adına tapuya kayıt ve tesciline, .......... ilçesi, .......... Mahallesi 2 48... parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın ise feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince vekalet ücreti yönünden ve davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; somut olayda, davaya konu 2 47... parsel yönünden [aslında 2 48... parsel olduğu sehven 2 47... parsel yazıldığı] feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğu, ancak vekalet ücreti yönünden davacının bu parsel hakkındaki davasından feragat etmesi ve bu parsel yönünden harç tamamlanmadığına göre dava dilekçesinde gösterilen 10.000,00 TL değer üzerinden davalı taraf lehine vekalet ücreti tayini gerekirken taşınmazın değeri üzerinden vekalet ücreti tayininin usul ve yasaya aykırı olduğu, bu yöndeki davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olduğu, davaya konu 4 95... parsel sayılı taşınmaza gelince; bu taşınmazın ... adına kayıtlı iken 19.07.1994 tarihinde dava dışı ...' a satış yolu ile devredildiği, bu kişi tarafından da 02.11.1995 tarihinde murisin oğlu davalıların murisi ...' e satış yolu ile devredildiği, murisin bu taşınmazı ile birlikte hisseli taşınmazların bulunduğu, bu taşınmazların mirasçılarına intikal ettiği, murisin sosyal ve ekonomik durum araştırması ve dinlenen tanık beyanlarına göre taşınmaz satmasını gerektirir bir ihtiyacının bulunmadığı, bu taşınmazların gelirleri ile geçindiği, davaya konu devirlerde bedel ödendiğinin ispatlanamadığı, ara malikin şekli olarak taşınmazı devraldığı, gerçek bir satış işleminin olmadığı, dolayısıyla davalıların satın alma savunmasının geçersiz olduğu, davalının denkleştirme savunması yönünden tüm mirasçılara ve davacıya muris tarafından verilen yer olmadığı, dava konusu yere ilişkin miras taksimi ile düzenleme olmadığı gibi davacının imzasının da olmadığı, dolayısıyla davalının bu yöndeki savunmasının geçersiz olduğu, davalının minnet duygusu savunması yönünden her ne kadar muris davalı oğlu ve eşi ile birlikte kalmış, bakımı da yapılmış ise de dinlenen tanıkların davaya konu bu taşınmazı minnet duygusu ile devrettiğine ilişkin beyanlarının olmadığı dolayısıyla bu savunma yönünden de ispatının bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararın yerinde olduğu ancak davacının talebi gereği tapu kaydının iptali ile ... mirasçıları adına mirasçılık belgesine göre tesciline karar verilmesi gerekirken tescil hukuki sebebi değiştirecek nitelikte pay nispetinde tapu iptaline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, kamu düzenine ilişkin bu sebeple taraf vekillerinin istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, ..........Mahallesi 2 48... parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davacının 4 95... parsel yönünden davasının kabulü ile .........Mahallesi, ..........mevkiinde kain 4 95... parsel sayılı taşınmaza ait tapu kaydının iptali ile, Fethiye Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.01.20 00... / 40... /28 Karar sayılı veraset ilamındaki ... mirasçıları ve payları nispetinde tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; minnet duygusuna yönelik davanın ispat edilemediği gerekçesinin yerinde olmadığını, mahalli bilirkişi ve tanıkların muris...'ya müvekkilinin (davalıların murisi ...) baktığını beyan ettiklerini, gerçekten de murisin söz konusu temliki minnet duygusu ile değil de mal kaçırma amacıyla yapmış olsa daha büyük bir taşınmazı temlik edeceğini, muris muvazaasından söz edebilmek için murisin iradesinin mal kaçırmaya yönelik olması gerektiğini, murisin çocukları arasında ayrım yapmadığı, hatta davacıların daha fazla korunduğunu, müvekkilinin murise baktığı ve bu bakımın en az 15 yıl sürdüğü düşünülürse davanın reddi gerektiğini, temlikin karşılığının para olması gerekmediğini, muris tarafından müvekkillerinin murisi...e yapılan temlikin makul olup olmadığının hiç değerlendirilmediğini, taşınmazın minnet duygusu ile devredildiğine dair deliller ortada iken Bölge Adliye Mahkemesince delillerin yok sayıldığını, Mahkemece taksim iddiası hiç değerlendirilmeden karar verildiğini, tüm tanıkların davacıya .......'de taşınmaz verildiğini beyan ettiğini, ......... Mahallesi 1 47... parselin muristen kaldığını ve bu taşınmazın 12/80 hissesinin muristen davacıya temlik edildiğini, davacının ise daha sonra hissesini kardeşi dava dışı .........ye sattığını, ...... mahallesi 4 76... parselin kardeş ...a, 4 76... , 4 76... ve 4 76... parsel sayılı taşınmazlar muris...'dan kalmış iken 29.06.2005 tarih ve 6723 yevmiye numarası ile davacının da katıldığı taksim sözleşmesi ile ...a verildiği, zira diğer kardeş ........'ye de ......de yer verildiğini, davacı adına başka taşınmazlar da olduğunu, davacının rızai taksim sözleşmesini imzalarken ses çıkarmadığını ancak bu taksim sözleşmesinden 13 yıl sonra dava açtığını, davaya konu taşınmazın 2.830, 11... olup davacının taksim ile aldığı taşınmazın 11.700 metrekare olduğunu, davacının taksimde müvekkilinden 6 kat fazla taşınmaz almış olmasına rağmen açılan davada kabul kararı verildiğini, murisin temliki yaparken taksim iradesinin Mahkemece hiç araştırılmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin de taksim iradesini hiç değerlendirmediğini, murisin sağlığında davacıya bir çok kazandırmada bulunduğunu, bu nedenle murisin müvekkiline mal kaçırma kastından bahsedilemeyeceğini, murisin 1998 yılında öldüğünü, davacının murisin ölümünden 20 yıl sonra davayı açtığını, davacı tanıklarının tamamı davacının çocukları ve gelini olup beyanlarına itibar edilemeyeceğini, ayrıca davalıların murisi ...'in dava konusu taşınmazı ...'dan satın aldığını, taşınmazın muristen müvekkillere geçmediğini, müvekkili ile davacı arasında bu taşınmaz nedeniyle husumet doğmuş olsa idi müvekkilinin davacıya bu taşınmaza ev yaptırıp kullandırmayacağını, davacının evi ölüceye kadar kullanıp sonra iade edeceğini bilmesi nedeniyle bu davayı kötüniyetli olarak açtığını, murisin toplam malvarlığı nazara alındığında dava konusu taşınmazın malvarlığının 1/100'ünü teşkil edeceğini, davada menfaati olan davacı tanıkları hariç tüm tanıklar ve mahalli bilirkişilerin murisin mal kaçırma düşüncesinin olmadığını ve taraflar arasında husumet olmadığını belirttiğini, murisler... ve ...'ın toplamda 200 dekar taşınmazları bulunmakta olup murislerin çocukları arasında sağlıklarında ayırım yapmadıklarını, çocukları.........'e ....... Mah. 4 72... parsel numaralı taşınmazın 29.06.2005 tarihinde satıldığı, 4 72... parsel numaralı taşınmazın 29.06.2005 tarihinde ...a bağışlandığını, muris...'dan kalan 4 99... parsel, 4 76... parsel, 76 ada parsel numaralı taşınmazların çocuklar arasında intikal ettirildiğini, muris...adına kayıtlı olan ve pasif kaydında bulunan tapunun ....... ilçesi, ......... Mah. 4 72... parsel, 4 75... parsel, 4 76... parsel, 4 76... parsel, 4 76... parsel, 4 76... parsel, 4 75... parsel, 4 77... parsel, 4 99... parsel, 4 96... parsel, 4 96... parsel, 4 96... parsel, 4 96... parsel, 6 82... parsel, 6 84... parsel numaralı pasif taşınmazlar bulunmakta olup bu taşınmazların nereye gittiklerinin ayrıntılı olarak Fethiye Tapu Sicil Müdürlüğünden celbinin talep edildiğini ancak celp edilmeden karar verildiğini, Yerel Mahkemece dava tarihine göre belirlenen bedele göre harç alınması gerektiğini, davaya konu 4 95... parselin toplam değerinin 254.709,90 TL olduğu, toplam taşınmaza göre harç bedelinin 17.399,24 TL iken Mahkemece 32.233,02 TL bedelin nasıl bulunduğunun belli olmadığını, 254.709,90 TL olan dava değerine göre hesaplanması gereken vekalet ücretinin 26.279,69 TL olduğunu ancak davacının miras hissesine (24/120) göre 50.941,98 TL üzerinden harç bedelinin 3.479,85 TL, vekalet ücretinin ise 7.422,46 TL olduğunu, dava değerine göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 4 95... parsel sayılı taşınmaz muris ... adına kayıtlı iken 19.07.1994 tarihinde satış yoluyla dava dışı ...'a devredildiği, ...'ın ise 02.11.1995 tarihinde davalıların murisi ...'e taşınmazı satış yoluyla devrettiği, Fethiye Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.01.2000 tarih ve 2000/40 Esas, 2000/28 Karar sayılı veraset ilamına göre muris ...'in 30.12.1998 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak çocukları davacı ..., davalıların murisi ..., dava dışı ...... ve ölen oğlu ...'den olma dava dışı torunları ......... ... ve ...'in kaldığı anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 24.174,02 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.