MAHKEMESİ\t: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafça istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Borçlunun (ilamdaki aracı iade yükümlüsü olan ve lehine aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine hükmedilen davacı) İcra Mahkemesine başvurusunda; takibe dayanak Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamına dayalı olarak menkul teslimine dair örnek 2 nolu ve para alacağına ilişkin örnek 4–5 nolu icra emrinin düzenlendiğini, ayıpsız araç teslim borçlusu davalı şirket tarafından ise aynı ilama yönelik İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2023/30156 Esas sayılı dosyasından başlatılan menkul teslimine dair örnek 2 nolu ilamlı takibin mükerrerlik nedeni ile iptalini talep ettiği,
İlk Derece Mahkemesince, takip konusu edimlerin farklı olduğu, tarafların her birinin kendi alacakları için ayrı ayrı takip yapabilecekleri gerekçesiyle şikayetin reddine karar verildiği,
Bu kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine aynı gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği,
Kararın davacı tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.
Takibe dayanak Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamda ''...Dava konusu davacı tüketici tarafından davalıdan satın alınan ... plakalı 2014 model ... marka AA ... aracın ayıpsız misli ile değiştirilerek davacı tüketiciye teslim edilmesine, infaz sırasında İİK’nın 24. maddesinin nazara alınmasına,
Dava konusu aracın davacı tarafından varsa üzerinde tüm rehin ve hacizlerden âri olarak davalıya iadesine,
Araç kiralama bedeli olan 3.186,00 TL'nin dava tarihi olan 24.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,...'' hükmedilmiştir.
Somut olayda, Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2018/17583 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... (ilamdaki aracı iade yükümlüsü olan ve lehine aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine hükmedilen davacı) tarafından davalı ... Tic.A.Ş.(aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi yükümlüsü olan ve lehine aracın iadesine hükmedilen davalı) aleyhine Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamı dayanak gösterilerek 16.251,23 TL'lik alacak için ve ... Plakalı 20 14... .6 .. Otomatik Şanzıman ve Dizel-0 Km ... Marka AA sedan aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi için takip başlatıldığı, İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2023/30156 Esas sayılı dosyasında ise; davalı ... Tic.A.Ş. tarafından davacı ... aleyhine Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamı dayanak gösterilerek ... Plakalı 20 14... .6 ... Otomatik Şanzıman ... şase numaralı aracın her türlü vergi, harç, haciz, rehin ve takyidattan âri bir şekilde taraflarına teslimi için takip başlatıldığı görülmüştür.
Takip konusu ilam, karşılıklı edimleri içermekte olup, alacaklının takibe devam edebilmesi için kendi edimini yerine getirmesi gerekir.
Davacı ... (ilamdaki aracı iade yükümlüsü olan ve lehine aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine hükmedilen davacı) Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2018/17583 Esas sayılı dosyasında, edimin yerine getirildiğine dair İİK'nın 33. maddesi anlamında bir belge sunulmadığı gibi, ilama konu aracın iadesi yönünde icra müdürlüğüne yapılmış bir başvuru da bulunmamaktadır. Bu durumda alacaklının, ilamda kendisine yüklenen edimi yerine getirmeden takibe devam etmesi mümkün değildir.
Davalı ... Tic. A. Ş. (aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi yükümlüsü olan ve lehine aracın iadesine hükmedilen davalı) tarafından Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2018/17583 Esas sayılı dosyasında, talepte bulunarak ayıplı aracın takyidattan âri teslimini sağlayabilir. Takibe dayanak ilam ...'nin açtığı dava sonucunda dava lehine hükmedilmiş olup, ilamda davalı konumunda olan ... Tic.A.Ş.'nin bu ilama dayalı olarak ilamlı icra takibinde bulunma hakkı yoktur.
O halde, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:
Davacının temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 24.04.2025 tarih ve 2024/212 E. - 2025/1191 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA),
İstanbul Anadolu 13. İcra Hukuk Mahkemesinin 21.11.2023 tarih ve 2023/686 E. - 2023/713 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.11.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
Üye ...'ın Karşı Oy Yazısı;
Somut olayda, İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2023/30156 Esas sayılı dosyasında davalı ...Tic.A.Ş. tarafından davacı ... aleyhine Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamı dayanak gösterilerek .... Plakalı 20 14... .6 ... Otomatik Şanzıman ... şase numaralı aracın her türlü vergi, harç, haciz, rehin ve takyidattan âri bir şekilde taraflarına teslimi için takip başlatıldığı, Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2018/17583 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ise; davacı ... tarafından davalı ...Tic.A.Ş. aleyhine Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamı dayanak gösterilerek 16.251,23 TL'lik alacak için ve ... Plakalı 20 14... .6 ... Otomatik Şanzıman ve Dizel-0 Km ... Marka AA sedan aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi için takip başlatıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlık, karşılıklı edimleri içeren ilama dayalı alacağın daha önce başlatılan takip dosyası üzerinden istenebileceği halde ayrı takip başlatılmasının ilamın bölünmezliği ilkesine aykırı ve mükerrer takip olduğu gerekçesiyle İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2023/30156 Esas sayılı takibin iptali istemine ilişkindir.
Davacı icra mahkemesine başvurusunda; takibe dayanak Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamına dayalı olarak menkul teslimine dair örnek 2 nolu ve para alacağına ilişkin örnek 4–5 nolu icra emrinin düzenlendiğini, ayıpsız araç teslim borçlusu davalı şirket tarafından ise aynı ilama yönelik İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2023/30156 Esas sayılı dosyasından başlatılan menkul teslimine dair örnek 2 nolu ilamlı takibin iptalini istediği, İlk Derece Mahkemesince, takip konusu edimlerin farklı olduğu, tarafların her birinin kendi alacakları için ayrı ayrı takip yapabilecekleri gerekçesiyle şikayetin reddine karar verildiği, bu kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine aynı gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.
Takibe dayanak Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli, 2016/840 E.-2018/118 K. sayılı ilamında ''...Dava konusu davacı tüketici tarafından davalıdan satın alınan 41... plakalı 2014
model Volkswagen marka AA Sedan Passat aracın ayıpsız misli ile değiştirilerek davacı tüketiciye teslim edilmesine, infaz sırasında İİK’nun 24.maddesinin nazara alınmasına,
Dava konusu aracın davacı tarafından varsa üzerinde tüm rehin ve hacizlerden âri olarak davalıya iadesine,Araç kiralama bedeli olan 3.186,00 TL'nin dava tarihi olan 24/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,...'' şeklinde karar verildiği, davacı vekili tarafından davalı ...Tic.A.Ş. hakkında ilama dayalı olarak taşınır teslimine ve ilamda belirtilen alacak kalemlerine ilişkin ilamlı takip başlatıldığı görülmektedir. Ayıpsız araç teslim borçlusu ...Tic.A.Ş. tarafından ise ilamın davaya konu ayıplı aracın davacı tarafından varsa üzerinde tüm rehin, vergi, harç, haciz ve takyidattan âri şekilde davalıya iadesine
ilişkin hüküm kısmı yönünden 19.09.2023 tarihinde İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2023/30156 Esas sayılı dosyası ile menkul teslimine dair örnek 2 nolu ilamlı takip yapıldığı, mükerrerlik şikayetine konu takibin bu olduğu görülmüştür.
Takip konusu olan ilam karşılıklı edimler içermekte olup, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2018/17583 Esas sayılı takip dosyasında alacaklı edimini yerine getirdiğine dair İİK'nın 33. maddesi anlamında bir belge sunmadığı gibi, ilama konu aracın iadesi yönünde icra müdürlüğüne yapılmış bir başvuru da bulunmamaktadır. Takip dosyasından borçlu ...Tic.A.Ş. tarafından başvuruda bulunularak ayıplı aracın takyidattan âri teslimi talep edilmiş ise de müdürlük tarafından 03.04.2018 tarihinde ayrı takip konusu yapılmasına dair karar verildiği gibi, davacı tarafından da ilama konu aracın iadesinin gerçekleştirilmediği görülmektedir. Bu durumda takip konusu ilam karşılıklı edimler içerdiğinden ve her iki tarafa ayrı ayrı yükümlülük yüklediğinden (eş zamanlı ve koşullu ifa yükümlülüğü bulunmadığından), davalı ...Tic.A.Ş. tarafından ilama konu ayıplı aracın iadesi için ayrı takip başlatılmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Her iki takip dosyasında taraflar farklı araçların verilmesini talep ettiklerinden, dayanak ilamda her iki taraf için belirlenen edimlerle ilgili ayrı paragraflarda hüküm oluşturulduğundan (eş zamanlı ve koşullu ifa yükümlülüğü yüklenmediğinden) mükerrer takipten de söz edilemez.
Belirtilen tüm bu nedenlerle; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA karar verilmesi gerektiğinden, sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.17.11.2025