MAHKEMESİ\t: ... Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2022/509 Esas, 2024/2019 Karar
BİRLEŞEN ... 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNİN 2020/172 E., 2020/207 K. SAYILI DOSYASI
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI\t: 2020/52 E., 2021/427 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili ile birleşen davada davalı ... vekili ve asıl ve birleşen davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde; müvekkilinin davaya konu elbise tasarımın Türkiye'de ilk kez 09.10.2019, 21.10.2019, 12.11.2019 tarihinde davacıya ait @... adlı instagram sayfası üzerinden kamuya sunulup satıldığını, tasarımın izinsiz olarak davalılardan ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından \"... ...\" markasıyla üretim ve satışının yapıldığını, diğer davalı ...'ın davalı şirketin müdürü olarak haksız fiili bizzat gerçekleştiren kişi olduğunu, ayrıca aleyhinde delil tespit isteminde bulunulan diğer davalı kişilerin de ... Tekstil tarafından üretim ve satışı yapılan \"... ...\" markalı ürünleri kendisine ait iş yerlerinde ve instangram sayfalarında satışını gerçekleştirdiğini, bu durumun tespit dosyaları ile tespit edildiğini ileri sürerek asıl ve birleşen davada ayrı ayrı davalıların tasarım hakkına tecavüzünün tesbitini, durdurulmasını, önlenmesini, 1.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Asıl ve birleşen davada davalı şirket ve davalı ... vekili cevap dilekçelerinde; davacının tasarım ürünlerini müvekkilinden daha önce piyasaya arz ettiğini ispatlaması gerektiğini, tasarımın davacıya ait instagram hesabı olan \"...\" üzerinden en son 12.11.2019 tarihinde satışa sunulduğu ve karşılaştırma yapılan diğer davalıya ait instagram hesabı olan \"@...\" üzerinden ise 04.12.2019 tarihinde satışa sunulduğunun raporlandığını, ihlal olması için satışa arz edilen tarihler baz alındığında bir ürünün kopya edilme amaç ve kastı ile öncelikle araştırılması, bulunması, kopyalanması, kalıplarının basılması gerekli çizimlerinin oluşturulması, üretimi ve kamuya satış sureti ile arz edilmesi süreci değerlendirildiğinde belirtilen bir aylık süre içinde tüm bu aşamaların oluşturulmasının mümkün olmadığını, dava konusu tasarımın piyasaya arzının ilk olarak müvekkili firma mağazalarında olduğunu, davalı ...'un davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının tazminat isteminin dayanaksız olduğunu savunarak asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı ... ... vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin zaman zaman piyasada satışa arz edilen ürünlerden beğendiği bir ya da bir kaç numuneyi ilgili satıcılardan indirimli olarak satın alarak sosyal medya üzerinden satışını yapmakta olduğunu, gerek davacıdan gerekse davalılardan zaman zaman ürünler satın aldığını, davacının müvekkilinden satın aldığını iddia ettiği ürünün fişini dosyaya ibraz etmiş olmasının yeterli olmadığını, davacının satın aldığı ürünü de dosyaya ibraz etmesi gerektiğini, müvekkilinin numune olarak diğer davalı ... Tekstil İnş San Tic. Ltd Şti.'den zaman içinde bir ya da bir kaç ürün de satın aldığını, müvekkilinin söz konusu ürün ya da ürünlerin imalatını kimin yaptığını bilecek durumda olmadığını, müvekkilin diğer davalıyla arasında herhangi bir organik veya fiili bağlantı da bulunmadığını, iyiniyetli şahıs konumunda olduğundan sorumluluğu cihetine gidilemeyeceğini, söz konusu ürünlerin daha önce başka firmalarca sosyal medyadan kamuya sunulduğunu, müvekkilinin dava konusu ürünlerle alakalı olarak herhangi bir üretim yapmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
3.Davalı ... vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; davacının tescilli bir tasarımı olmadığından müvekkilinin davacının tasarımını bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin davalı şirketten aldığı birkaç ürünü de bu şirkete iade ettiğini, davacı ürününün tasarım koruma kapsamına girmediğini, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalıların üretip sattığı ürünlerin davacının tescilsiz tasarımı ile aynı ve kopya olduğu, bu durumun davacının tescilsiz tasarımlarına tecavüz teşkil ettiği, davalı şirket temsilcisi ... açısından yapılan değerlendirmede hukuk davalarında şirket temsilcilerinin şirketin faaliyetlerinden kaynaklı bir sorumlulukları bulunmadığından ...'ın husumet ehliyeti olmadığı gerekçesiyle asıl davada davalılar ... ... ve ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacıya ait tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 151/2-a maddesi ve somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsil edilmek üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 5.12.2019 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile tahsiline, tasarım hakkını ihlal nedeniyle SMK 151/2-a maddesi ve somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine göre ... ...'den tahsil edilmek üzere takdiren 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 05.12.2019 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile tahsiline, tasarım hakkını ihlal nedeniyle ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsil edilmek üzere 5.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 05.12.2019 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile bu davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle ... ...’den tahsil edilmek üzere 5.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 05.12.2019 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile bu davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, davalı ... hakkındaki davanın reddine, birleşen davada davalılar ... ve ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacıya ait tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle SMK'nın 151/2-a maddesi ve somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine göre ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 10.01.2020 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile tahsiline, tasarım hakkını ihlal nedeniyle SMK'nın 151/2-a maddesi ve somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine ...'dan tahsil edilmek üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 10.01.2020 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile tahsiline, tasarım hakkını ihlal nedeniyle ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsil edilmek üzere 5.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 10.01.2020 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile bu davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle ...’dan tahsil edilmek üzere 5.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 10.01.2020 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile bu davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı ...'ın şirketin temsilcisi ve yöneticisi sıfatıyla bu şirketin tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemleri nedeniyle hukuki sorumluluğunun olduğu, asıl ve birleşen davada 10.000,00 TL maddi tazminatın dosya kapsamına daha uygun olacağı, davalı ... hakkında yapılan değerlendirmede tasarıma tecavüz yönünden davalının kusurunun bulunup bulunmadığı aranmıyorsa da tazminat istemi yönünden kusurlu olma koşulunun arandığı, kusur ispatlanamadığından tazminat verilmesinin yerinde olmadığı, ayrıca tespit işlemi sonrasında söz konusu ürünlerin iade edildiği, fotoğrafların instagram sayfasından kaldırıldığı bu nedenle ref talebinin de konusuz kaldığı, davalı ... ... hakkında yapılan değerlendirme davalı ...'un sadece satıcı olduğu üretici olmadığı, tecavüzün oluştuğu ancak kusur ispatlanamadığından tazminat verilmesinin yerinde olmadığı, ayrıca tespit işlemi sonrasında ürünlerin satıldığının ispatlanamadığı, davacı tasarımının mahkemece yapılan incelemede davalı internet sitesinde bulunmadığı, sosyal medya hesabının isimlerini değiştirdiği, fotoğrafların instagram sayfasından kaldırıldığı, bu nedenle ref talebinin de konusuz kaldığı, tarafların diğer istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle, asıl davada davalılar ... ..., ... ve ... Tekstil İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacıya ait tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, tecavüzün menine, davalılar ... ve ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tasarıma tecavüzün refine, davalı ... ... hakkında ref talebi konusuz kaldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, tasarım hakkını ihlal nedeniyle SMK'nın 151/2-a maddesi ve somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan tahsil edilmek üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 05.12.2019 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile tahsiline, tasarım hakkını ihlal nedeniyle maddi tazminat ve manevi tazminat istemleri yönünden ... ...'e açılan davanın reddine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan tahsil edilmek üzere 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 10.12.2019 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile bu davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, birleşen davalılar ..., ... ve ... Tekstil İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacıya ait tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, tecavüzün menine, davalılar ... ve ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tasarıma tecavüzün refine, davalı ... hakkında ref talebi konusuz kaldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, tasarım hakkını ihlal nedeniyle SMK'nın 151/2-a maddesi ve somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan tahsil edilmek üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 10.01.2020 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile tahsiline, tasarım hakkını ihlal nedeniyle maddi tazminat ve manevi tazminat istemleri yönünden ...'a açılan davanın reddine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan tahsil edilmek üzere 10.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 10.01.2020 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile bu davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davacı vekili, birleşen davada davalı ... vekili ve asıl ve birleşen davada davalı ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl ve birleşen dava, tescilsiz tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ve maddi-manevi tazminat talebine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre asıl ve birleşen davada davacı vekilinin tüm, asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili ile birleşen davada davalı ... vekilinin aşağıdaki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2.Tescilsiz tasarımların korunması SMK'nın 55. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinin sonuç ve istem kısımlarında tescilsiz tasarım hakkından dolayı SMK'nın ilgili maddeleri uyarınca tasarımına tecavüzün tespiti, men'i ve ref'ini istemiş olup haksız rekabetin tespiti ile ilgili bir talepte bulunmamıştır. Bu itibarla Bölge Adliye Mahkemesi tarafından haksız rekabete ilişkin bir hüküm kurulmaması gerekirken talep aşımı yapılarak bu yönde de hüküm kurulması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacı vekilinin tüm, asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili ile birleşen davada davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili ile birleşen davada davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının \"ASIL DAVADA\" bölümünün 1 numaralı bendinde yer alan “ve haksız rekabetin” ibaresinin, 7. ve 8. bentlerinde yer alan \"ve haksız rekabetin\" ibaresinin, \"BİRLEŞEN DAVADA\" bölümünün 1 numaralı bendinde yer alan “ve haksız rekabetin” ibaresinin, 7. ve 8. bentlerinde yer alan \"ve haksız rekabetin\" ibaresinin hükümden çıkartılması suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı asıl ve birleşen davada davacıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, birleşen davada davalı ... ve asıl ve birleşen davada davalı ... Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'den peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine, 22.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.