MAHKEMESİ\t:Ticaret Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/37 E., 2023/823 K.
HÜKÜM/KARAR\t: Davanın Kısmen Kabulüne
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.11.2007 tarihinde davacı idaresindeki davalı Halk Sigorta'ya trafik sigortalı araç ile diğer davalıların sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının yaralandığını, uzun süre tedavi gördüğünü ve çalışamadığını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla çalışamadığı günler zararı olarak 5.000,00 TL, işgücü kaybı nedeniyle 50.000,00 TL, hastane masrafları nedeniyle 15.000,00 TL maddi tazminatın reeskont faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Halk Sigorta A.Ş. (Birlik Sigorta AŞ.) vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak, kazanın meydana gelmesine karşı araç sürücüsünün %100 kusurlu davranışının sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak, kusura itiraz ederek, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; davalı Halk Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, davalılar ... ve Güneş Sigorta A.Ş. hakkında açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile geçici iş göremezlik nedeniyle 4.313,42 TL, sürekli iş göremezlik nedeniyle 70.926,87 TL olmak üzere toplam 75.240,29 TL'nin (davalı ...Ş. 4.313,42 TL geçici iş göremezlik ve 50.000,00 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 54.313,42 TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ...Ş'den dava tarihinden, davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine; manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
\tA. İstinaf Yoluna Başvuranlar
\tİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\tB. Gerekçe ve Sonuç
\tBölge Adliye Mahkemesinin 20.04.2019 tarihli ve 2019/1453 Esas, 2019/1471Karar sayılı kararıyla; davalı ... vekili ile davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 05.11.2020 tarih 2019/6204 Esas 2020/6652 Karar sayılı ilamı ile; \"1-Davalı ... vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 362/1.a maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 6763 Sayılı Kanunun 44. maddesiyle HMK'ya eklenen EK-Madde 1'de öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2019 yılı için 58.800,00 TL'dir.
Temyize konu edilen manevi tazminat hakkında verilen karar kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1/6/1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin manevi tazminata ilişkin hükmün kesin olması nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ... vekilinin davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak davalılar ... vekili ve Halk Sigorta A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK'nın 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle işgöremezlik tazminatı istemine ilişkindir.
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra da Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Dosya kapsamında alınan 21.11.2016 havale tarihli Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Uzmanları heyet raporunda; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre, davacının %12,1 çalışma gücü kaybına uğradığı, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayacağı belirlenmiş, hükme esas alınmış olup, raporda maluliyet tespitinin Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre belirlendiği görülmüştür. Kaza, 06.11.2007 tarihinde gerçekleşmiş olup maluliyet oranının tespiti açısından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne uygun şekilde Adli Tıp Kurumundan usulüne uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi amacıyla rapor alınıp sonucuna göre (davalı lehine kazanılmış haklar da gözetilerek) hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu durumda, mahkemece, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'ndan, olay tarihinde yürürlükte olan Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne uygun, yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz dilekçesinin miktar yönünden kesin olması nedeniyle REDDİNE,
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA\" karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı doğrultusunda Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü hükümleri uyarınca davacının sürekli iş göremezlik oranının % 12,1, geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olduğunun tespit edildiği, bozma kararı öncesinde aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ile davacının geçici iş göremezlik zararının 4.313,42 TL, sürekli iş göremezlik zararının ise 70.926,87 TL olarak hesaplandığı, davacı ...'ın kazada kusurunun bulunmaması nedeniyle Halk Sigorta Anonim Şirketi tarafından ... plaka sayılı araç için düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında talepte bulunmasının mümkün olmadığı, diğer araç sürücüsü ...'nın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1 inci maddesi uyarınca haksız fiillerden doğan borç ilişkileri kapsamında, davalı ... Şirketinin ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 inci maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanun'un 91 inci maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında teminat altına alması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, ıslah dilekçesi ile talep edilen tutardan fazlasının zamanaşımı nedeniyle talep edilmesinin mümkün olmadığı, manevi tazminata ilişkin olarak verilen kararın Yargıtay tarafından onanmak suretiyle kesinleştiği, davalı ...'nın kusurunun bulunması, ancak süresi içerisinde ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı defiinin ileri sürülmesi nedeniyle dava dilekçesinde talep edilenden fazlasının talep edilemeyecek olması nedeniyle davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, davalı ...'nın oluşan zarardan tam sorumlu olması nedeniyle hakkında açılan davanın kabulüne, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle manevi tazminat talebi yönünden kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmakla, davacının manevi tazminat talebi ile ilgili olarak yeniden karar verilmesine yer olmadığına, maddi tazminat talebi yönünden, ... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... (birleşen Halk Sigorta Anonim Şirketi) hakkında açılan davanın reddine, davalı ... ve ...plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... (birleşen ...) hakkında davanın kısmen kabulü ile 4.313,42 TL geçici iş göremezlik zararı tazminatı ile 75.240,29 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatının [davalı ... (birleşen ...) 4.313,42 TL geçici iş göremezlik zararı ve 50.000,00 TL sürekli iş göremezlik zararından sorumlu olmak kaydı ile] davalı ...'dan kaza tarihi olan 06.11.2007 tarihinden, davalı ... Şirketinden (birleşen ...) dava tarihi olan 06.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece davalı ... şirketinin sorumluluğunun 54.313,42 TL ile sınırlı tutulmasının hatalı olduğunu, gerekçe olarak ıslah dilekçesine karşı davalı ... şirketinin zamanaşımı def'inde bulunmasının, kendilerinin ise bulunmamasının gösterildiğini, ancak davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığının kabulü gerektiğini, belirli olmayan bir değerin bölünebilirliğinden söz edilemeyeceğini, bu durumda davanın açılmasıyla alacağın tamamı yönünden zamanaşımının kesileceğini, davalı ... şirketinin ıslah dilekçesine karşı ileri sürdüğü zamanaşımı definin dikkate alınmayacağını ve maddi zararın tamamından davalı ... ile birlikte müştereken sorumlu olması gerektiğini, kabule göre de, taraflarınca süresinde verilen cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olması nedeni ile cevap dilekçesinde ileri sürdükleri zamanaşımı definin karar aşamasında dikkate alınması gerektiğini, dava ile talep edilen maddi ve manevi zararların dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, maddi tazminatta faiz başlangıç tarihinin davalı ... yönünden dava tarihi olarak esas alınmasının hatalı olduğunu, davalı ... şirketinin zarardan dava tarihi itibariyle değil çok öncesinde haberdar olduğunu, kaza ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından kendilerinden talepte bulunulması üzerine, bu hususa ilişkin ihbar dilekçelerinin Güneş Sigortaya iadeli taahhütlü posta ile tebliğ edildiğini, sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihinin ihbar tarihi olan 31.11.2011 tarihinden itibaren başlatılması gerekirken dava tarihinin esas alınmasının hatalı olduğunu, yargılama aşamasında alınan ihtisas raporunu kabul etmediklerini, dosyanın bozma doğrultusunda yeniden Adli Tıp Kurumu'na (ATK) gönderilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı gerçek kişinin sürücüsü olduğu davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeler ile bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Dosya kapsamının incelenmesinde; mahkemece gerekçesinde bozma öncesi aktüer raporunun benimsendiği ve 70.926,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 4.313,42 TL geçici iş göremezlik tazminatının hüküm altına alındığı belirtilip sehven hükümde 4.313,42 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 75.240,29 TL sürekli iş göremezlik tazminatı yazılmış ise de, söz konusu basit matematik işleminden kaynaklanan maddi hata olup bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın 370/2 nci maddesi uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının 2/B numaralı bendinde yer alan \"75.240,29 TL\" ibaresi çıkartılarak yerlerine \"70.926,87 TL\" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.