MAHKEMESİ\t: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/158 Esas, 2023/1351 Karar
KARAR\t: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI\t: 2018/317 Esas, 2022/141 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA\t
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi 880 ada 7 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın asfaltlanmak ve kaldırım yapılmak suretiyle fiilen yol yapılarak el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırıldığını ve sonrasında davalı ... adına tescil edildiğini, kamulaştırma evraklarının 29.11.1956 tarihinde davacıların murisine tebliğ edildiğini, kamulaştırma bedelinin ödendiğini, dava konusu taşınmazın 1957 yılında tamamının kamulaştırıldığını bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece kamulaştırma bedelinin ödenmediğine kanaat getirildikten sonra davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, depo edilen kamulaştırma bedelinden Vakıflar Genel Müdürlüğüne taviz bedelinin ödendiği; ancak murise ödeme yapılmadığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6830 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre usulüne uygun kamulaştırmadan bahsedebilmek için; kamulaştırma belgelerinin tapu malikine usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi ve kıymet takdir raporunda belirlenen çekişmesiz bedelin milli bankalardan birisine kayıtsız ve şartsız blokesi gerektiği, dosyadaki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazın ... Belediye Başkanlığı tarafından kamulaştırıldığı, davacıya çıkartılan kamulaştırma tebligatının 29.11.1956 tarihinde bizzat kendisine tebliğ edildiği, çekişmesiz bedelin Türkiye İş Bankası A.Ş. nezdinde depo edildiği, muris tarafından açılan tezyidi bedel davası sonrası dava konusu taşınmazdaki davacı payının İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1956/1308 Esas, 1957/140 Karar sayılı kararı ile artırılmasına karar verildiği, kararın onanarak kesinleştiği anlaşılmış olmakla; davalı idare tarafından kamulaştırma belgelerinin tapu malikine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve kıymet takdir raporunda belirlenen bedelin bloke edildiği bu halde idare tarafından üzerine düşen yasal yükümlülüklerin yerine getirilmiş olduğu gözetildiğinde davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, 2942 sayılı Kanun'un EK Madde 3 üncü maddesinin de uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”
3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırıldığı, açılan tezyidi bedel davası sonucunda her ne kadar davanın reddine karar verilmiş ise de temyiz incelemesi aşamasında da değerlendirildiği üzere davacı tarafından kıymet takdir raporunda belirlenen bedeli kabul ettiğine dair beyanı ve kıymet takdirinde tespit edilen bedelin tahsili için icra takibinin yapıldığı anlaşıldığından kamulaştırma işlemi kesinleşmiş, kamulaştırmasız el atma koşulları oluşmamıştır.
3. Dava konusu taşınmazın kamulaştırma işlemi kesinleşmiş olup hakkında 16 ncı ve 17 nci maddeye göre verilmiş bir tescil kararı da bulunmadığından Ek Madde 3'ün uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacılardan peşin alınan temyiz karar harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.